Skomplikowany świat skomplikowanych ludzi
Wspomniałem o ideologicznej batalii między Johanem i doktorem Tenmą. To spotkanie dwóch całkiem różnych od siebie światów, jednak autor unika jednoznacznych ocen i pozwala czytelnikowi samemu zastanowić się nad decyzjami i działaniami, które podejmują bohaterowie. Urasawa ponadto dba o drugi plan, ponieważ pojawiające się postacie prędzej lub później muszą opowiedzieć się po którejś stronie. Jest jednak jeszcze jeden aspekt, który autor starannie dobrał i sprawił, że idealnie wpasowuje się w całość wykreowanego przez niego świata. Chodzi o miejsce wydarzeń, czyli Niemcy chwilę po zjednoczeniu oraz oddzielone od Słowacji Czechy.
Umieszczenie akcji właśnie tam było trafioną decyzją. Dzięki temu mamy ukazany obraz społeczeństwa, które jeszcze nie przystosowało się do nowej sytuacji. Przez to ciągle występują wewnętrzne podziały, pojawia się nieufność oraz podejrzliwość. Z jednej strony widzimy działalność grup ekstremistów, których celem jest przywrócenie potęgi Rzeszy oraz oczyszczenie niemieckiej rasy. Z drugiej natomiast pojawiają się osoby mniej lub bardziej związane z Niemcami Wschodnimi – czyli państwem z bloku komunistycznego. Tenma spotyka na swojej drodze byłych szpiegów, dziennikarzy, a czasami nawet ludzi związanych z radzieckimi eksperymentami na ludziach. Ponadto konsekwencje działalności i wpływów komunistów odciskają na wielu bohaterach piętno i są istotnym elementem fabuły.
Zobacz również: Uzumaki – poetyka horroru
Warto zauważyć, że zaprezentowany świat dodatkowo bardzo dobrze pasuje do klimatu mangi jaką jest Monster. W końcu mówimy tu o mrocznym thrillerze psychologicznym z elementami kryminału. Podzielone oraz nieufne społeczeństwo potęguje narastający niepokój u czytelnika, który nigdy nie może być pewny, jakie intencje ma dopiero poznany bohater. Postacie często przemieszczają się nieprzyjemnymi i klaustrofobicznymi uliczkami, a gęstą atmosferę potęgują eksploracje opuszczonych rezydencji, sierocińców czy spalonych mieszkań. A gdy akcja w pewnym momencie przenosi się do odciętego od świata górskiego miasteczka, tempo gwałtownie przyspiesza, a niepokój osiąga niespotykane wcześniej stadium.
Monster powolny i trudny w zrozumieniu?
Podobno nie ma dzieł idealnych. Nie widziałem wystarczająco dużo treści z popkultury, aby jednoznacznie się z tym zgodzić. Kłamstwem jednak byłoby stwierdzenie, że w każdej najbardziej lubianej przeze mnie produkcji, nie było jakiś (nawet najdrobniejszych) mankamentów. Warto natomiast zaznaczyć, że często są to elementy, które mogłyby nie odpowiadać innemu odbiorcy – nie zawsze chodzi tutaj o problemy związane z samym dziełem, a bardziej o kwestię gustu lub indywidualnych upodobań. Monster jest tego idealnym przykładem.
Nie dostrzegam w nim dziur fabularnych, źle napisanych bohaterów czy na siłę ciągniętych wątków. Zamiast tego widzę długą fabułę z nieco powolnym tempem lub trudności w całkowitym odczytaniu przekazu z dzieła Urasawy. To pierwsze szczególnie odczułem przy oglądaniu adaptacji anime, o której wspomniałem na początku. Jej słabością są dłużyzny, które występują głównie na wczesnym etapie historii, co może zniechęcić niektórych oglądających. Ciekawe natomiast jest to, że sam komiks nie boryka się z tym problemem. Tempo akcji, mimo że raczej spokojne, idzie sprawnie do przodu, a Urasawa potrafi w pełni skoncentrować uwagę czytelnika. Dzięki temu Monster pochłania w całości odbiorcę, który dodatkowo jest całkowicie zaangażowany w podążanie śladami Johana Lieberta. Historia w mandze nie dłuży się, jednak warto mieć na uwadze, że zawrotnego tempa raczej tutaj nie doświadczymy.
Zobacz również: Cyberpunk: Edgerunners – recenzja serialu. Tego mi było trzeba
Innym aspektem, który może być potencjalnym problemem dla czytelników, jest skomplikowany wątek główny – przynajmniej w pewnym stopniu. Ogólnie mówiąc, Monster nie należy do najbardziej zawiłych dzieł japońskiej kultury. Nie jest jednak też w pełni przejrzysty. Po zapoznaniu się z całością niektóre wątki czy działania postaci mogą wydawać się niejasne. Przy czytaniu kolejnych rozdziałów trzeba zachować dużą czujność, samemu interpretować i łączyć poszlaki, co może być męczące przy tak długiej historii. Osobiście musiałem sobie sprawdzić internetowe objaśnienia niektórych scen, aby upewnić się, że dobrze je zrozumiałem. Być może wynikało to z jakiś moich ułomności, jednak całość Monstera jest dla mnie dziełem wymagającym większego zaangażowania odbiorcy.
Smok, bestia i wyznawcy
Nie wspomniałem jeszcze o jednym – Monster to też po prostu piękna historia. Mimo całego nihilizmu związanego z Johanem, wyniszczającej pogoni doktora Tenmy, traum i bezradności bohaterów czy też bolesnych pożegnań, manga ani na moment nie popada w przesadną egzaltację smutku i beznadziei. Zamiast tego oferuje odbiorcy drugą stronę medalu – wiarę w ludzkie życie, niezłomność, odkupienie czy przepracowanie problemów. To kompleksowa i wielowątkowa historia o człowieczeństwie i ludzkiej psychice, w której głównymi bohaterami są po prostu ludzie.
Dlatego przy czytaniu na pewno będzie towarzyszył wam głęboki smutek, który będzie spowodowany czyjąś śmiercią lub poruszającym wyznaniem. Jednocześnie wypełni was głęboka radość w chwilach nadziei lub przy najdrobniejszym dobrym uczynku, którego dokonał złamany bohater. A gdy już dotrzecie do finału i dopadnie was melancholia związana z zakończeniem długiej historii, zobaczycie, jak wiele pięknych myśli niesie ze sobą Monster.
Zatem czytajcie i oglądajcie, a ja życzę powodzenia w poszukiwaniu rozwiązania zagadki, kto jest smokiem, bestią i wyznawcą w biblijnym cytacie ze wstępu.
Strony: 1 2
