Człowiek od tylu lat siedzi w świecie Gacka, że ciężko go zaskoczyć. Filmowe, serialowe i animowane wcielenia – znane w stopniu co najmniej dobrym plus (choć przyznaję, Gotham mnie pokonało). Wszystkie najważniejsze komiksy – odhaczone. Seria Arkham ograna kilka razy (no, może poza Knightem – tu z kolei pokonał mnie Batmobil). Ba, rozegrało się nawet kilka partii w Talisman osadzony w uniwersum Mrocznego Rycerza. I kiedy pomyślałem: to jest koniec, poznałem Batmana na wylot – dostaję do recenzji książkę – Batman Odrodzenie – będącą kontynuacją wydarzeń z filmu Tima Burtona z 1989 roku.
Z początku czułem się dość nieswojo czytając Batman Odrodzenie – moje pierwsze zetknięcie się z książką z Gackiem. Wrażenie to jednak minęło bardzo szybko, a ja zatopiłem się w świecie przedstawionym i ciężko mi było wypłynąć na powierzchnię. Autor – John Jackson Miller – bardzo zgrabnie przeniósł uniwersum człowieka-nietoperza na język literacki, a co być może jeszcze trudniejsze – interpretację świata wykreowanego przez Burtona.
Zobacz również: Najlepsze komiksy z Batmanem
Batman Odrodzenie dzieje się kilka tygodni po wydarzeniach znanych z filmu. Chociaż Joker nie żyje, jego śmiech wciąż rozbrzmiewa w Gotham City. Batman musi mierzyć się z niedobitkami jego gangu, a ofiary skażenia Smylexem wciąż przepełniają miejskie szpitale. Najbardziej złowieszczy śmiech wybrzmiewa jednak w głowie Bruce’a Wayne’a. Spotkanie z mordercą swoich rodziców mocno odbiło się na jego psychice. Męczą go koszmary, które w końcu zrodziły w jego głowie myśl – czy Joker aby na pewno nie żyje?
Zacznijmy od tego, czym Odrodzenie właściwie jest. Może wiele osób to zdziwi (mnie zdziwiło), ale oficjalna wersja DC brzmi – nie są to żadne fanfiki, alternatywna linia czasowa czy inny wynalazek, ale kanoniczna, licencjonowana kontynuacja. Co więcej, łączy się ona także z innym projektem, mającym opowiedzieć dalszą historię z burtonowskich filmów – komiksem Batman ’89. A teraz sobie odpowiedzmy na pytanie, czy to dobrze, czy źle.
Zobacz również: Najlepsze komiksowe ekranizacje według Popkulturowców
Bardzo mi się spodobało nadanie niektórym wątkom i bohaterom znanym z oryginału, większej głębi czy – w niektórych przypadkach – także logiki. Tak, dostaniemy oficjalne wytłumaczenie, dlaczego Alfred wpuścił Vicki Vale do Batjaskinii. Wytłumaczenie, które – wydaje mi się – powinno usatysfakcjonować wszystkich tych, którzy od prawie 40 lat debatują nad tym, czy wierny lokaj, aby czasem nie miał wtedy jakiegoś ataku demencji starczej albo przynajmniej mini udaru. Mnie natomiast najbardziej zainteresowała bardzo ludzka, wrażliwa, a czasem wręcz paranoiczna twarz Bruce’a. Autor poświęcił naprawdę ogrom tekstu na psychologię postaci i to, jaki wpływ wywarło na nim spotkanie z Jokerem. Jest to ciekawe rozwinięcie względem filmów, gdzie miało się wrażenie, że te produkcje mające w tytule pseudonim głównego bohatera, powinny nosić nazwy na cześć antagonistów w nich występujących.
Poza tym, na przestrzeni całej lektury dostajemy naprawdę sporo smaczków, mrugnięć okiem i nawiązań zarówno do Batmana, jak i jego sequela. Batman Odrodzenie to również nowi bohaterowie. Dostajemy kilka interesujących postaci, a autor zdecydował się na opowiedzenie historii także z ich perspektywy. Nie dostajemy więc książki opowiedzianej wyłącznie przez Batmana – duża część rozdziałów skupi się na poznaniu antagonistów, sojuszników i bohaterów drugoplanowych. Bardzo dobry zabieg, który zdecydowanie się sprawdza.
Zobacz również: Najlepsze książki Vespera
Nie wszystko jednak zagrało, jak należy. Wyjadacze uniwersum raczej nie będą zaskoczeni z przyszykowanych przez J.J. Millera twistów. Oczywiście, książka ma klimat, wciąga i chłonie się ją naprawdę dobrze. Ale w mojej głowie, wraz z kolejnymi rozdziałami, oczekiwania coraz bardziej rosły, a balonik się pompował, pompował, aż… Uszło z niego powietrze, wraz z towarzyszącym mu, głośnym pierdem (spokojnie, nie bójcie się kliknąć w odnośnik). Co gorsza, autor pod koniec książki trochę przeszarżował. Subtelne i nienachalne odniesienia przekształciły się w szybkie odhaczanie listy co jeszcze charakterystycznego z filmów, musimy umieścić w książce. Sama fabuła też straciła swój impet i pod koniec mocno się rozciągnęła i rozwodniła. Efekt? Pretendenta do oficjalnej, poważnej kontynuacji w tonie zbliżonym do oryginału, przyćmiła woń średniej jakości fanfika.
Zobacz również: Bran Mak Morn – recenzja książki. Piktowie na przestrzeni dziejów
Lektura Odrodzenia oczywiście zachęciła mnie do powtórzenia sobie obu dzieł Burtona. W trakcie seansów, ponownie zastanowił mnie brak Vicki Vale w Batman Returns. Powodem absencji wcale nie był napięty harmonogram aktorki, a zmiana wizji samego reżysera, który nie chciał robić typowej, bezpośredniej kontynuacji. Po tej lekturze chyba rozumiem, dlaczego Burton się na to zdecydował i chwała mu za to, że tak postąpił. Finalnie cieszę się, że możemy dostać więcej historii osadzonych w świecie Batmana Tima Burtona. Niestety – jestem zdania, że mimo przekonywania fanów, iż mają do czynienia z oficjalną, licencjonowaną i kanoniczną historią, to wciąż jest twór fanfiko-podobny, który nie ma za dużo wspólnego z autorami pierwowzoru, a nastawiony jest na hype czy nostalgię.
Mimo tego, przy Batman Odrodzenie bawiłem się na tyle dobrze, że z pewnością sięgnę po zapowiedziany sequel z podtytułem Rewolucja i z niecierpliwością czekam także na polskie wydanie powiązanego z tym uniwersum komiksu. Nie traktowałbym tego jako oficjalną kontynuację – bo wtedy rozczarowanie jest gwarantowane – ale ogólnie wysokiej jakości fanfik, stworzony przez kogoś, kto rzeczywiście zna się na temacie.
Powyższa recenzja powstała w ramach współpracy z wydawnictwem Vesper. Dziękujemy!
Fot. główna: Kolaż z wykorzystaniem oficjalnej okładki/Wydawnictwo Vesper
