Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek – recenzja filmu. Ofiara własnej propagandy

Symbol walki o prawdę i demokrację – tym stały się książkowe Igrzyska śmierci autorstwa Suzanne Collins. Filmowa seria adaptująca oryginalną trylogię zyskała ogromną popularność, a prequel z 2023 roku został przyjęty szczególnie pozytywnie przez publiczność. Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek to adaptacja historii Haymitcha Abernathy’ego z czasów Drugiego Ćwierćwiecza Poskromienia. Huczne, kolorowe ujęcia i gwiazdorska obsada to praktycznie jedyne elementy, którymi film może błyszczeć.

Zwiastuny do najnowszych Igrzysk śmierci to prawdziwy majstersztyk manipulacji i medialnej iluzji. Kolejna adaptacja w reżyserii Francisa Lawrence’a z każdą sekundą zawodzi coraz mocniej. O ironio, dystrybutorzy filmu skupiającego się na temacie kreowania narracji w mediach popełniają “propagandę”, przed którą produkcja sama nas przestrzega. Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek wykładają się przede wszystkim na fundamentach – nadmierna dialogowa ekspozycja, nieadekwatne teatralne aktorstwo oraz nierówny montaż. Wydaje się, że Lawrence za wszelką cenę próbował prowadzić meta-narrację, aby odmienić dotychczasową wizję serii. Mimo że reżyser w innych produkcjach, jak w Wielkim marszu, nie idzie na skróty, szósta odsłona Igrzysk śmierci jest już ewidentnym zmęczeniem materiału. W zasadzie czasem wywołuje przykre skojarzenie z polskimi wysokobudżetowymi potworkami Macieja Kawulskiego jak Dziki. Na szczęście hollywoodzka produkcja radzi sobie lepiej ze scenariuszem i światotwórstwem.

Zobacz również: Poradnik Prezentowy 2026 – jakie popkulturowe prezenty sprawić bliskim pod choinkę?

Fiennes, Fanning, Close i Plemons to osoby, które jako jedyne mają większe znaczenie niż reklama filmu. Choć Prezydent Snow ma raczej mniejszy wątek w całej historii, Ralph Fiennes potrafi znaleźć pomost między emocjonalnym napięciem Blytha a posągową grą Sutherlanda. Jego mściwa, powściągliwa zaciekłość na tak małą liczbę scen wybrzmiewa wystarczająco dosadnie. Jednak najbardziej wyrazisty okazuje się Jesse Plemons jako Plutarch. Dyskusyjna, dwuznaczna moralność przyszłego organizatora Głodowych Igrzysk nadaje dynamiki całej fabule, szczególnie oddziałując na jej myśl przewodnią. To doskonały strateg, którego Plemons fenomenalnie urozmaica o subtelne wahania jako tajnego sprzymierzeńca rebeliantów. Mimo że znamy dalsze losy bohatera, Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek pozwoliły dołożyć mu kolejne warstwy psychologiczne. Natomiast Elle Fanning jako Effie oraz Glenn Close jako Drusilla idealnie wpasowują się w hiperboliczny charakter filmu. Ich styl bycia to komedia, która działa niezależnie od niskiego poziomu dramatyzmu w większości scen. Obok nich trudno postawić mi jednak grającego przyziemnie Kierana Culkina, któremu w kreacji Caesara Flickermana zabrakło przesady Tucciego.

Szósta odsłona Igrzysk śmierci cierpi na syndrom “próbowania na siłę”. Temat kreowania medialnej rzeczywistości i manifestacji przeciwników autorytarnych władz scenarzyści, Billy Ray oraz Michael Lesslie, kodują w romantycznej relacji Haymitcha z Lenore Dove. Koncepcja oddziaływania propagandy na prywatne sprawy głównego bohatera jest zarówno zgodna z pierwowzorem, jak i najbardziej autentyczna. Niestety Lawrence nie potrafi odpowiednio przenieść romansu na ekran. Nastolatkowie Haymitch i Dove traktowani są jak małżeństwo z 25-letnim stażem, co przede wszystkim demoluje dialogi. Wielokrotnie powtarzane “skarbie” to obraz nienaturalny. Jednocześnie reżyser stara się przywiązać widzów do bohaterów poprzez wyolbrzymioną uczuciowość. Miłość to przede wszystkim subtelność, jednak każda rozmowa Haymitcha z Dove jest nieustannie na poziomie pożegnania Petera z Gwen w Niesamowitym Spider-Manie 2. Tylko zamiast je okazywać, oboje tłumaczą swoje emocje, co jeszcze mocniej wybija z immersji.

Zobacz również: Igrzyska Śmierci. Wschód słońca w dniu dożynek – recenzja książki

Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek
fot. materiały prasowe/Lionsgate

Na ten problem także wpływa kompletny brak chemii między Josephem Zadą a Whitney Peak. Trudno przede wszystkim zrozumieć, dlaczego akurat te postacie mają się ku sobie. Łączą ich rekwizyty, pochodzenie, a nawet cele i działania. Nie widać natomiast najważniejszego, czyli wpływu tych wspólnych przeżyć na ich miłość. Nie ma żadnego rozwoju, przewrotów czy wątpliwości – uczucie po prostu jest, bo wymaga tego scenariusz. Z tego też powodu Zada znacznie lepiej wygląda w relacji z Mckenną Grace jako Maysilee Donner. Dynamika ich sojuszu jest bardziej żywa i autentyczna niż status quo zmartwień drugiej połówki. Odtwórca Haymitcha raczej jest aktorsko tłumiony przez nadmiar wątków, postaci oraz marne dialogi. Joseph Zada znajduje jednak kilka momentów, które zapadają w pamięć. Szczególnie zachwyca jego przemiana w “bad boya”, w której udaje mu się uchwycić onieśmielenie, uwięzienie i spryt. W kontraście jest Whitney Peak, której nie dano przestrzeni, by również wykorzystać subtelność w swojej kreacji.

Scenariusz Igrzysk śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek poza zasłanianiem prawdziwych emocji krzykami i płaczem ma również inne wady. Przede wszystkim to historia starająca się bardziej nawiązywać do adaptacji oryginalnej trylogii niż przedstawiać coś nowego. W niecałych trzech godzinach filmu udało się upchnąć postacie takie jak Wiress, Mags czy Beetee. Nie zabrakło także odniesień do Katniss lub znanych motywów jak Kosogłos czy Trupa – grupa wędrownych muzyków. Naturalne, że prequel takie elementy będzie zawierał, ale nie oznacza to, że mają być co chwilę eksponowane. Scenariusz nie poświęca za to czasu na postacie drugoplanowe, które często pełnią funkcję gagów lub popychaczy fabuły. Wydarzenia, jakie śledzimy, mają ogromny potencjał, który marnuje kiepska realizacja. Przynajmniej kilka scen akcji dostarcza trochę rozrywki, jak Dożynki, Parada Trybutów czy treningi w Ośrodku Szkoleniowym. To flagowe momenty znane z poprzednich odsłon, które odpowiednio utrzymują w napięciu.

Zobacz również: Dziki koń dziewięć – recenzja filmu. Refleksje, na które jest już za późno

Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek
fot. materiały prasowe/Lionsgate

Gdy schodzimy na poziom psychologii bohaterów i łuku charakterologicznego Haymitcha, odnajdujemy próżnię, którą Zada ratuje w pojedynczych momentach. Tragedia niewolników elit z Kapitolu, której symbolem staje się protagonista, pozostaje jedynie stwierdzeniem – wyraźnym, ale nierozwiniętym. Twórcy dopracowali z kolei warstwę wizualną filmu, bo pod tym względem najnowsza realizacja Francisa Lawrence’a zgadza się z zapowiedziami. Wykorzystanie wielu kolorów, a w szczególności fioletu, żółci i czerwieni, koresponduje ze sztucznością Kapitolu. Czarne i białe kostiumy czwórki przedstawicieli Dystryktu 12 stanowią perfekcyjny kontrast do tęczowej sztuczności. Scenografia także oddaje bogactwo elit Panem. Sama arena, na której rozgrywają się Głodowe Igrzyska, sprawia wrażenie słabego CGI jak w aktorskiej adaptacji Śnieżki. Tutaj wygląda to na celowy zabieg, który nadaje odpowiedniego klimatu wygenerowanej przestrzeni jak w VisionQuest, co wynika z fabuły. Efekty komputerowe pozostają paradoksalnie spójne z historią, lecz wciąż rażą wrażeniem warsztatowej niedoskonałości.

Sama arena ma więcej problemów niż kulejące CGI. Pomimo fabularnego zwiększenia liczby trybutów, większość zgonów to efekt zagrożeń środowiskowych – zmutowanych zwierząt i trujących roślin. Przemoc między ludźmi jest delikatna, a brutalność praktycznie nie istnieje. Zamiast bezpośredniej konfrontacji, śledzimy wzajemne uniki. To właśnie sceny “walki” zawodzą najbardziej, bo trwają krótko, a kończą się przypadkiem, co odbiera postaciom sprawczość. Do tego sam montaż przynosi chaos, który powinien wynikać z fabuły, a nie z cięć. Reżyser nadużywa też ogranych schematów akcji, takich jak zwolnione tempo. Bohaterowie drugoplanowi pojawiają się i znikają bez dramaturgicznego uzasadnienia, mimo że blisko trzygodzinny metraż dawał przestrzeń na zbudowanie między nimi jakichkolwiek relacji. Śledzimy za to Haymitcha, jak poznaje przyrodę po to, by zdobytą wiedzę wykorzystać w kolejnych scenach. I po nic więcej.

Zobacz również: Ebenezer Scrooge. Opowieść wigilijna – recenzja filmu. Czy każdy może się zmienić?

Jesse Plemons
fot. materiały prasowe/Lionsgate

Igrzyska śmierci: Wschód słońca w dniu dożynek to film, który w całej franczyzie wyróżnia się wizualnie, jednak całkowicie zawodzi merytorycznie. Lawrence przedstawia bardzo współczesne problemy manipulacji w mediach, ale przykrywa je nostalgią, teatralnym sznytem i topornym scenariuszem. Od całkowitej porażki produkcję ratuje aktorstwo części obsady, a także inscenizacyjna sztuczność Kapitolu. Joseph Zada jako Haymitch walczy z beznadziejnymi dialogami, zamiast z innymi trybutami – i czasem zwycięża. Szósta odsłona adaptacji książek Collins nie jest całkowicie pozbawiona akcji, napięcia i dramatyzmu. Te elementy stanowią jednak margines prawie trzygodzinnego filmu, na czym cierpi przede wszystkim myśl przewodnia. Temat propagandy okazuje się dla filmu gorzką ironią, którego własne zwiastuny sprzedały iluzję spójnej i wartościowej historii.


fot. główna: materiały prasowe/Lionsgate

Plusy

  • Znakomity Plemons
  • Kolorowa plastyka Kapitolu
  • Aktualna myśl przewodnia

Ocena

4 / 10

Minusy

  • Sztuczny romans
  • Beznadziejne dialogi
  • Prawie całkowity brak napięcia
Krystian Wieczorek

Aspirujący reżyser, a obecnie student dziennikarstwa, którego życiowym hasłem przewodnim jest "always in progress". Kocham poznawać ludzi, wszystko analizować i zajmować prawie każdą sekundę swojego życia. Uwielbiam też astronomię, psychologię i egzystencjalne rozważania.

Subskrybuj
Powiadom o
guest

0 komentarzy
Najstarsze
Najnowsze Najpopularniejsze
Inline Feedbacks
Pokaż wszystkie komentarze